Trẻ sơ sinh bị vàng da hơn 1 tháng phải làm sao?

Loading...

Vàng da ở trẻ sơ sinh được chia thành 2 dạng sinh lý và bệnh lý, thường vàng da sinh lý vàng da xuất hiện sau 24 giờ tuổi, hết trong vòng 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ non tháng.

Nguyên nhân gây vàng da ở trẻ sơ sinh

Để hiểu vàng da, có một từ mà các bà mẹ nên biết là  “ Bilirubin”.  Bilirubin có sắc tố màu vàng, được tạo ra do vỡ hồng cầu. Thông thường, gan sẽ biến đổi các Bilirubin này rồi tiết chúng qua mật vào ruột non, một số theo nước tiểu, một số theo phân bài tiết ra ngoài. Tuy nhiên khi lượng hồng cầu vỡ nhiều và vượt quá khả năng chuyển hóa của gan, vàng da sẽ xuất hiện.

Ngoài ra còn có một loại vàng da ít gặp ở trẻ sơ sinh, đó là vàng da do tắc mật. Khi đó phân của trẻ sẽ bị bạc màu và nước tiểu sậm màu, loại vàng da này cần can thiệp sớm trong 1-2 tháng đầu sau sanh để tránh bị tổn thương gan.
rẻ sơ sinh vàng da vì những lý do sau:

–  Bị vỡ hồng cầu nhiều hơn người lớn do đời sống hồng cầu ngắn.
–  Gan còn đang phát triển nên chức năng chuyển hóa bị hạn chế.
–  Có một lượng Bilirubin từ phân được ruột tái hấp thu vào máu.

Các loại vàng da:

–  Vàng da sinh lý: xuất hiện ở phần lớn trẻ sơ sinh, vàng da nhẹ do gan chưa trưởng thành dẫn đến chậm chuyển hóa Bilirubin, xuất hiện từ hai đến bốn ngày tuổi và biến mất sau 1-2 tuần tuổi.

–  Vàng da ở trẻ non tháng: xuất hiện hầu hết ở trẻ non tháng. Vàng da ở trẻ non tháng cần điều trị ngay khi  mức Bilirubin thấp hơn trẻ đủ tháng để tránh biến chứng.

Trẻ sơ sinh bị vàng da hơn 1 tháng phải làm sao?

–  Vàng da do bú mẹ không đủ: có thể do người mẹ cho con ngậm bắt vú không đúng hoặc do sữa mẹ không đủ.

–  Vàng da do sữa mẹ: khoảng 1-2% trẻ sơ sinh bú mẹ bị vàng da do trong sữa mẹ có chất ngăn cản sự đào thải Bilirubin qua ruột. Vàng da do sữa mẹ là vàng da hoàn toàn lành tính, trẻ vàng da nhẹ, vẫn bú ngủ và lên cân tốt.

–  Vàng da do bất đồng nhóm máu: xảy ra ở trẻ có nhóm máu A hoặc B, mẹ của trẻ có nhóm máu O. Có khoảng 4% trong số những trẻ vàng da do bất đồng nhóm máu ABO phải thay máu. Vàng da do bất đồng yếu tố Rh( Rhesus) xảy ra khi mẹ có nhóm máu Rh âm và con có nhóm máu Rh dương. Vàng da do bất đồng yếu tố Rh  là một vàng da nặng, trẻ càng sanh sau mức độ nguy hiểm của vàng da càng lớn.

Cách nhận biết vàng da ở trẻ

Phụ huynh cần theo dõi vàng da ở trẻ dưới ánh sáng mặt trời hằng ngày. Dùng tay ấn vào vùng trán, mặt, ngực, bụng, trên rốn, dưới rốn, đùi, cẳng chân, bàn chân, bàn tay… của trẻ để xác định trẻ bị vàng da. Một số em bé da đỏ sẽ khó thấy, nên khi ấn vào thấy để lại màu vàng của da phía dưới chỗ ấn, đây là cách nhận biết vàng da dễ nhất mà phụ huynh có thể lưu ý để theo dõi trẻ.

Vàng da ở trẻ sơ sinh khi nào bình thường khi nào cần điều trị?

Vàng da sơ sinh là do tăng bilirubin gián tiếp rất hay gặp, chiếm 25 – 30% ở trẻ đủ tháng và đa số ở trẻ non tháng. Bệnh thường xảy ra trong tháng tuổi đầu tiên nhưng nguy hiểm nhất là trong 2 tuần đầu. Vàng da sơ sinh có thể ở mức độ nhẹ (vàng da sinh lý) nhưng cũng có thể tiến triển nặng (vàng da bệnh lý). Nếu không phát hiện và điều trị vàng da bệnh lý kịp thời thì có thể xảy ra biến chứng nhiễm độc thần kinh (còn gọi là vàng da nhân) do bilirubin gián tiếp thấm vào não mà hậu quả là trẻ sẽ bị tử vong hoặc bị bại não suốt đời.

Thế nào là vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh?

Ở trẻ đủ tháng, bình thường thì vàng da được coi là sinh lý khi vàng da xuất hiện sau 24 giờ tuổi. Hết trong vòng 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ non tháng. Mức độ vàng da nhẹ (chỉ vàng da vùng mặt, cổ, ngực và vùng bụng phía trên rốn). Vàng da đơn thuần, không kết hợp các triệu chứng bất thường khác (thiếu máu, gan lách to, bỏ bú, lừ đừ…). Nồng độ bilirubin/máu không quá 12mg% ở trẻ đủ tháng và không quá 14mg% ở trẻ non tháng…Tốc độ tăng bilirubin/máu không quá 5mg% trong 24 giờ.
Vàng da được coi là bệnh lý khi có bất thường từ một trong số các tiêu chuẩn sau:

– Vàng da đậm xuất hiện sớm;

– Không hết vàng sau 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ non tháng;

– Mức độ vàng toàn thân và cả mắt;

– Vàng da kết hợp các triệu chứng bất thường khác (trẻ lừ đừ, bỏ bú, co giật…);

– Xét nghiệm bilirubin trong máu tăng hơn bình thường.

Khi có các dấu hiệu vàng da bệnh lý như nói trên, cần phải đưa ngay trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa Nhi để được chẩn đoán và điều trịcàng sớm càng tốt.

Hướng dẫn cách chữa trị vàng da trẻ so sinh hiện nay

Cho đến nay, tại các khoa sơ sinh, điều trị vàng da sơ sinh bằng 3 phương pháp chính, đó là:

– Cung cấp đầy đủ nước và năng lượng (qua cho bú hoặc truyền dịch), truyền albumin và dùng một số loại thuốc để gia tăng tốc độ chuyển hoá bilirubin gián tiếp.

– Chiếu đèn là phương pháp điều trị vàng da sơ sinh hiệu quả nhất, an toàn, đơn giản và kinh tế nhất.

– Thay máu khi bé có triệu chứng đe dọa nhiễm độc thần kinh do bilirubin trong máu tăng cao.

Tùy trường hợp cụ thể, các bác sĩ có thể sử dụng 1 – 2 hay 3 phương pháp cùng lúc.

Chiếu đèn điều trị vàng da được chỉ định khi nào?

Chiếu đèn là sử dụng ánh sáng có bước sóng từ 400 – 500nm, cực điểm 450 – 460nm tương ứng với đỉnh hấp thụ của bilirubin (ánh sáng màu xanh dương). Khi chiếu đèn năng lượng, ánh sáng sẽ xuyên qua da, tác động lên các phân tử bilirubin nằm trong lớp mỡ dưới da để biến đổi các phân tử bilirubin gián tiếp (độc cho não của trẻ) thành các sản phẩm đồng phân hay các sản phẩm quang oxy hoá tan được trong nước, không độc và sẽ được đào thải qua gan (qua mật) và thận (qua nước tiểu). Chiếu đèn được chỉ định sau 24 giờ tuổi để điều trị vàng da tăng bilirubin gián tiếp bệnh lý chưa có triệu chứng tiền nhiễm độc hay nhiễm độc thần kinh. Cũng có thể chiếu đèn dự phòng trong các trường hợp có nguy cơ vàng da sơ sinh như: trẻ non tháng, có bướu huyết thanh, sọ to, trẻ có tán huyết…

Chú ý: Khi chiếu đèn, trẻ được cởi trần, có che kín mắt và bộ phận sinh dục, thường xuyên xoay trở mình cho trẻ để tăng diện tích da tiếp xúc với ánh sáng. Có thể chiếu đèn liên tục hay cách quãng, với trẻ đủ tháng khỏe mạnh, khoảng sau 3 giờ, có thể cho trẻ ra ngoài để bú mẹ hoặc thay tã. Ở nơi có điều kiện, các trẻ vàng da bệnh lý mức độ nhẹ hoặc trung bình thì có thể thực hiện chiếu đèn tại phòng riêng của mẹ có sự theo dõi của bác sĩ chứ không cần ở phòng cách ly. Thực hiện việc chiếu đèn sớm có tác dụng khi trẻ xuất viện sẽ không còn nguy cơ vàng da nặng.

Lời khuyên của bác sĩ đối với trẻ vàng da

Như trên đã nói, nếu không phát hiện và điều trị vàng da bệnh lý kịp thời sẽ dẫn đến vàng da nhân, hậu quả là để lại di chứng bại não suốt đời, thậm chí tử vong. Do vậy, tốt nhất để phòng vàng da bệnh lý bằng cách các bà mẹ mang thai cần khám thai định kỳ, đặc biệt, các tháng cuối cần có chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý để không bị sinh non; khi sinh cần đến cơ sở y tế để được cán bộ có chuyên môn theo dõi và đỡ đẻ; Đối với các trẻ mới chớm vàng da thì có thể tắm nắng ấm mỗi sáng, nhưng nếu trẻ đã vàng da nhiều thì phải sớm đưa trẻ đi khám ở bác sĩ chuyên khoa Nhi để được điều trị ngay.

(theo benhvientudu, suckhoedoisong)

tu khoa

  • tre so sinh bi vang da hơn 1 thang
  • vang da o tre so sinh
  • tri vang da cho tre so sinh
  • trẻ vàng da phải làm sao

Loading...
Cập nhật: 08:57 14/11/2017 Theo ...

Theo dõi cộng đồng trên facebook

Loading...